Maktab yillari, tushdan keyingi ko‘chalar va oila mehri
Biz yashaydigan mahalla Toshkentning soya-salqin, eski va fayzli go‘shalaridan biri edi. Bahor kelishi bilan ariqlardan sovuq suv sharqirab oqib o‘tar, ko‘cha bo‘ylab ekilgan baland chinor va o‘rik daraxtlari atrofgacha mayin va shirin his anqitardi.
Bizning hovlimizda kichik tokzor va onam parvarish qiladigan turfa xil gullar bor edi. Tushdan keyin, maktabdan qaytganimdan so‘ng, hovlidagi so‘rida o‘tirib dars qilardim. Buvim issiqgina patir yopib, oldimga qaymoq va murabbo qo‘yardi. Onam esa ishdan charchab kelgan bo‘lsa-da, har doim birinchi bo‘lib mening kunim qanday o‘tgani va maktabdagi baholarim bilan qiziqardi.
— Qizim, biliming — sening eng katta boyliging. Hech qachon izlanishdan to‘xtama, — derdilar buvim har gal choy ustida gurunglashganimizda.
Maktabdagi kunlarim esa alohida bir olam edi. Men 5-maktabda o‘qirdim. Biologiya va kimyo darslari men uchun eng sevimli mashg‘ulot edi. Lekin boshqa qizlar sinfda faqat darslik bilan cheklanib o‘tirganida, men uyga berilgan vazifalarni tugatib, daftarimning chetiga kiyim eskizlarini va shifokorlar uchun yangicha rusumdagi xalatlar rasmini chizib o‘tirardim. Sinfdosh qizlarim dars oralig‘ida atrofimga yig‘ilib: *"Menga ham shunaqa ko‘ylak rasm chizib ber!"* deb iltimos qilishardi.
Maktab yo‘lagida esa Firdavs doim paydo bo‘lardi. U yuqori sinfda o‘qir, maktabning eng chaqqon va a’lochi yigitlaridan biri edi. Tanaffuslarda u go‘yo tasodifan mening sinfim oldidan o‘tib qolardi. Meni ko‘rishi bilan qo‘lidagi sumkasini mahkamroq ushlab, bir zum to‘xtab qolar, lekin biror og‘iz gapirmasdan shunchaki jilmayib o‘tib ketardi.
Eslayman, maktabni bitirayotgan yili kuzda qattiq yomg‘ir yog‘gan edi. Dars tugagach, maktab darvozasi oldida soyabonsiz qolib ketdim. Yomg‘ir shiddat bilan yog‘ar, ko‘chalarni suv bosgan edi. Shu payt yonimda Feruz paydo bo‘ldi. U indamay qo‘lidagi katta qora soyabonni menga tutdi.
— O‘zing-chi, Firdavs? Uyingizgacha hali uzoq-ku, ho‘l bo‘lib ketasan, — dedim xavotirlanib.
U bo‘lsa o‘sha qadrdon, ozgina tortinchoq tabassumi bilan:
— Men yugurib ketaman, menga hech narsa qilmaydi. Sen shamollab qolma, — dedi-da, yomg‘ir ostida chopib ketdi.
O‘sha kuni uning ortidan qarab turib, Firdavsning mehri va g‘amxo‘rligi shunchaki qo‘shnichilik emasligini, uning nigohida teran va begubor bir tuyg‘u borligini ilk bor yuragimdan his qilgan edim.
Maktab, jonajon mahallamiz va oilamning mehri — mening kelajakda orzularim sari dadil qadam tashlashimga eng katta kuch bergan poydevor bo‘ldi...